Η γυναίκα στην Τέχνη


Η παγκόσμια ημέρα της γυναίκας (διεθνής ημέρα των δικαιωμάτων των γυναικών) εορτάζεται στις 8 Μαρτίου κάθε έτους. Έχει τις ρίζες της στις διαμαρτυρίες των γυναικών στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, που ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας καθώς και δικαίωμα ψήφου. Θεσμοθετήθηκε το 1977 από τον ΟΗΕ, ο οποίος κάλεσε όλες τις χώρες του κόσμου να γιορτάσουν την ημέρα για τα δικαιώματα των γυναικών.

Μια τέτοια μέρα, λοιπόν δε μπορεί παρά να είναι μια μέρα μνείας σε όλες αυτές τις γυναίκες που άφησαν το λιθαράκι τους στην παγκόσμια ιστορία μέσα από τη συμβολή τους στην εξέλιξη της επιστήμης, πολιτικής, αλλά και τέχνης στο διάβα των χρόνων. Τα παραδείγματα είναι πολλά, επιτρέψτε μου, όμως, να επικεντρωθώ σε έξι ιδιαίτερες προσωπικότητες που άφησαν ανεξίτηλα γραμμένο το όνομα τους στην παγκόσμια τέχνη, είτε αυτό λέγεται μουσική είτε ζωγραφική, λογοτεχνία, υποκριτική.

Clara Schumman (13 Σεπτεμβρίου 1819 – 20 Μαίου1896): Γερμανίδα μουσικός και συνθέτης, που θεωρείται μία από τις πιο διακεκριμένες πιανίστες της ρομαντικής εποχής. Άσκησε την επιρροή της μέσα από μια καριέρα συναυλιών 61 ετών, αλλάζοντας τη μορφή και το ρεπερτόριο του ρεσιτάλ πιάνου και τα γούστα του κοινού. Ο σύζυγός της ήταν ο γνωστός συνθέτης Ρόμπερτ Σούμαν. Μαζί ενθάρρυναν στο έργο του ιδιαίτερα και τον Johannes Brahms. Ήταν μάλιστα η πρώτη που εκτελούσε δημοσίως κάθε έργο του Brahms.

Anne Brontë (17 Ιανουαρίου 1820 – 28 Μαΐου 1849): Αγγλίδα ποιήτρια και νεότερο μέλος της λογοτεχνικής οικογένειας Bronte. Κόρη ενός φτωχού Ιρλανδού κληρικού, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της με την οικογένεια της στην ενορία Haworth. Η εκπλήρωση των λογοτεχνικών της φιλοδοξιών ξεκίνησε στα 19 της χρόνια, όταν μαζί με τις αδερφές τη δημοσίευσε δυο μυθιστορήματα. Και τα ποιήματα και τα μυθιστορήματα της αρχικώς δημοσιεύτηκαν με το ψευδώνυμο Acton Bell. H ζωή της ήταν πολύ σύντομη, καθώς πέθανε σε ηλικία 29 ετών από φυματίωση.

Adeline Virginia Woolf (25 Ιανουαρίου 1882 – 28 Μαρτίου 1941): Αγγλίδα συγγραφέας, από τους σπουδαιότερους μοντερνιστές του 20ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου η Woolf ήταν κεντρική φιγούρα στη λογοτεχνική κοινωνία του Λονδίνου και στην ομάδα διανοουμένων Bloomsbury. Στα μεγαλύτερα έργα της ανήκουν: Mrs Dalloway (1925), To the Lighthouse (1927), Orlando (1928), essay A Room of One’s Own (1929). Έζησε περιόδους σοβαρής ψυχικής ασθένειας σε όλη τη ζωή της και αφαίρεσε τη ζωή της με πνιγμό το 1941 στην ηλικία των 59.

Frida Kahlo de Rivera (6 Ιουλίου 1907 – 13 Ιουλίου 1954): Μεξικάνα ζωγράφος διάσημη για τα αυτοπορτρέτα της. Το έργος της σαφώς επηρεασμένο από την μεξικανική παράδοση έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως λαική τέχνη ενώ από κάποιους άλλους ως σουρεαλσιτική, ‘’ταμπέλα’’ την οποία η ίδια η Κάλο απέρριψε, καθώς υποστήριξε ότι το έργο της αντανακλά περισσότερο την πραγματικότητα παρά τα όνειρα της. Είχε ένα θυελλώδη γάμο με τον επίσης γνωστό ζωγράφο Diego Rivera και υπέφερε δια βίου από προβλήματα υγείας, που προκλήθηκαν από ένα ατύχημα που είχε σε ηλικία δεκαοχτώ χρόνων και τα οποία την ανάγκασαν να μένει απομονωμένη για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η ίδια ισχυριζόταν: ‘’ Ζωγραφίζω τον εαυτό μου, γιατί είμαι συχνά μόνη και γιατί είναι το αντικείμενο που ξέρω καλύτερα από όλα’’.

Katharine Houghton Hepburn (12 Μαΐου 1907 – 29 Ιουνίου 2003): Αμερικανίδα ηθοποιός γνωστή για την ανεξάρτητα πνευματώδη προσωπικότητα της. Πρωταγωνίστησε σε ταινίες του Hollywood για περισσότερα από 60 χρόνια. Εμφανίστηκε σε εκκεντρικές κωμωδίες και λογοτεχνικά δράματα και έλαβε τέσσερα βραβεία από τo Academy Awards for Best Actress. To 1999 το American Film Institute της απένειμε τον τίτλο της σπουδαιότερης ηθοποιού του κλασσικού σινεμά του Hollywood.

Nina Simone (21 Φεβρουαρίου 1933 – 21 Απριλίου 2003): Αμερικανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός, πιανίστας, ενορχηστρωτής και ακτιβίστρια υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων. Εργαζόταν σε ένα ευρύ φάσμα μουσικών στυλ, συμπεριλαμβανομένων κλασικής, τζαζ, μπλουζ, folk, R & B και ποπ. Γεννημένη στη Βόρεια Καρολίνα, το έκτο παιδί ενός ιεροκήρυκα, η Simone φιλοδοξούσε να παίζει πιάνο σε συναυλίες. Με τη βοήθεια κάποιων υποστηρικτών της στην ιδιαίτερη πατρίδα της, Βόρεια Καρολίνα,εγγράφτηκε στο Juilliard School of Music της Νέας Υόρκης. Στη συνέχεια έκανε αίτηση για υποτροφία για σπουδές στο περίφημο Curtis Institute of Music στη Φιλαδέλφεια, η οποία απορρίφθηκε, παρότι τα πήγε εξαιρετικά στην οντισιόν. Η Simone ήταν πλήρως πεπεισμένη αυτή η απόρριψη ήταν εξαιτίας της φυλής της, μια δήλωση που υπήρξε αντικείμενο διαμάχης. Χρόνια αργότερα, δύο ημέρες πριν από το θάνατό της, το Curtis Institute of Music απένειμε τιμητικό τίτλο στη Simone. Ηχογράφησε περισσότερα από σαράντα άλμπουμ, κυρίως το 1958, όταν έκανε το ντεμπούτο της με το Little Girl Blue, και το 1974 με το I Loves You, Porgy.

Eυτέρπη Μιχαηλίδου